Wpisy z Luty, 2013

Procesy denudacyjne

Procesy denudacyjne Denudacja jest to zespół procesów prowadzących do wyrównania i obniżania powierzchni Ziemi. Obejmuje ona zarówno ruchy masowe, wietrzenie jak i erozję. Ruchy masowe to ruchy i osuwiska odłamków skał ze szczytów wywołane działaniem siły grawitacji. Ruchy te mogą przybierać różne formy takie jak: odpadanie, obrywanie, osuwanie, spływanie, czy spełzywanie. Każde z tych rodzajów daje w efekcie inny rodzaj przekształcenia rzeźby terenu. Odpadanie polega na osuwaniu się odłamków na stromych stokach. Ma ono często gwałtowny przebieg, przybierając postać lawin. Jej efektem są charakterystyczne stożki piargowe. Osuwanie to gwałtownie przebiegający proces, w którym pokrywa stoku, skalna lub glebowa ześlizguje się. Czynnikiem wywołującym tego typu zjawisko często jest woda, która nawilża materiał skalny ułatwiając mu ruch osuwiskowy. Osuwisko opuszcza miejsce w którym początkowo zalegało (niszę osuwiskową), następnie spadając tworzy rynnę osuwiskową, która jest zakończona językiem osuwiskowym. Spływanie jest podobnym do poprzednich procesem, który odbywa się przez obecność wody w nasączonych skałach. Spełzywanie to powolny do tego stopnia, że aż niewidoczny, ruch materiału skalnego, natomiast spłukiwanie związane jest z dynamicznym ruchem wody (gwałtowne deszcze).

Pluton

Pluton Pluton przez wielu naukowców został odrzucony jako planeta , ponieważ stwierdzono że jest on zbyt mały aby można go nazywać planetą . Pluton to jednak bardzo ciekawe ciało niebieskie ponieważ temperatura tam panująca jest po prostu zabójcza . Co interesujące planeta mimo małej masy i małej objętości posiada jeden księżyc , co pozwalało twierdzić że jest ona jednak planetą . Głosami większości została ona wykluczona z układu słonecznego , lecz w szkołach dalej się o tym mówi . Okres jednego roku ziemskiego na tym ciele niebieskim trwa aż około dwustu pięćdziesięciu lat , co jest zdecydowanie bardzo wiele . Tak więc pluton to ciało niebieskie które w swojej historii wiele przeszło , nawet zostało ona wykluczona z układu słonecznego , ale dalej wiele ona wnosi do naszego pojęcia o wszechświecie . Co ciekawe grawitacja na plutonie jest niesłychanie mała , ważylibyśmy tam zaledwie kilka kilo lecz przebywanie na tej planecie jest dla nas niemożliwe .

Rzeźba krasowa

Rzeźba krasowa Rzeźbę krasową tworzą skały wapienne, które stosunkowo łatwo ulegają wietrzeniu. Dlatego też tworzą one ciekawą formę krasową zarówno na powierzchni Ziemi jak i w jej wnętrzu. W wyniku działania wód powierzchniowych powstają charakterystyczne dla krasu formy. Żłobki krasowe tworzą się na skałach powierzchniowych. Są to bruzdy wycięte przez spływającą w linii prostej wodę. Żłobki krasowe poprzedzielane są żebrami krasowymi. Tam skąd woda nie może odpłynąć tworzą się niewielkie zagłębienia, które zostały nazwane ospą krasową. Do większych form należą lejki krasowe, które występują w postaci zagłębień okrągłe bądź owalne, których średnica wynosi od kilku do nawet kilkuset metrów. Urwały to połączenie kilku lejków. Na powierzchni Ziemi można rozróżnić również mogoty, skały sterczące w formie ostańców i obłych wzniesień. Wody, znajdujące się pod powierzchnią Ziemi, formują tam podziemny świat zbudowany z przeróżnych form krasowych. Powstają wówczas jaskinie z których najbardziej charakterystyczne elementy to stalaktyty (narastające na stropach jaskiń), stalagmity (narastające na ziemi) oraz stalagnaty (połączone obydwa elementy). W wyniku działania procesów fluwialnych (czyli działania rzek na tereny przez które płyną) tworzą się specyficzne formy terenowe. Procesy te zmieniają rzeźbę w sposób trójstopniowy. Najpierw odbywa się niszczenie, później transport, a na końcu akumulacja. W zależności od biegu rzeki jedno z nich zawsze dominuje. W biegu górnym energia wód jest największa. W efekcie tego to właśnie tutaj największą działalnością jest erozja. Erozja denna to wcinanie się rzeki w podłoże skalne, które prowadzi do powstania dolin V-kształtnych. Częstym zjawiskiem w biegu górnym jest również erozja wsteczna polegająca na wymywaniu i niszczeniu progów skalnych w wyniku czego, rzeka „cofa się”. W biegu środkowym zaczyna dominować erozja boczna. Jest to odbijanie się nurtu rzeki od jednego brzegu do drugiego wymywając je w ten sposób i tworząc zakola, czyli meandry. W dolnym biegu rzeki procesy erozyjne stają się coraz słabsze, zaczyna natomiast dominować akumulacja. Bieg rzeki zwalnia, a przy ujściach tworzą się delty, w których skumulowany jest transportowany przez cały czas materiał.

Wielkie rozdarcie

Wielkie rozdarcie O tym zjawisku wiadomo jeszcze stosunkowo niewiele. Odkrycie, jakiego dokonano w 1988 r. prezentuje jeszcze bardziej dramatyczną alternatywę dla naszego powolnego umierania. Amerykańscy naukowcy zauważyli, że tępo rozszerzania się wszechświata rośnie. Jego źródłem jest tak zwana ciemna energia. Jest to nieznana siła, rozciągająca wszechświat sprawiając, że rozszerzenie to następuje coraz szybciej. Nie wyklucza się, że siła ta z czasem przezwycięży grawitację a tkanka czasoprzestrzeni zostanie wtedy rozerwana. Zjawisko to jest nazywane przez naukowców wielkim rozdarciem. Galaktyki, gwiazdy i wszystkie planety zostaną rozerwane na strzępy w najgwałtowniejszym kataklizmie w historii wszechświata. Prócz zagłady świata nieuchronna jest jeszcze jedna rzecz: nauka będzie z nami do samego końca, czyniąc wszystko, by znaleźć jakieś wyjście. Jest możliwe, że jedynie nauka będzie potrafiła ocalić świat. Prócz zagrożeń z zewnątrz, sama ludzkość może doprowadzić do samounicestwienia. Należy prowadzić w tej kwestii szeroką i powszechną edukację społeczeństwa.